THỨ SÁU TUẦN XXI THƯỜNG NIÊN: Mt 25,1-13

THỨ SÁU TUẦN XXI THƯỜNG NIÊN

I. ĐỌC TIN MỪNG: Mt 25,1-13

Khi ấy, Chúa Giê-su phán cùng các môn đệ dụ ngôn này: “Nước trời giống như mười trinh nữ cầm đèn đi đón chàng rể. Trong số đó, có năm cô khờ dại và năm cô khôn ngoan. Năm cô khờ dại mang đèn mà không đem dầu theo. Còn những cô khôn ngoan đã mang đèn, lại đem dầu đầy bình. Vì chàng rể đến chậm, nên các cô đều thiếp đi và ngủ cả.

“Nửa đêm có tiếng hô to: Kìa, chàng rể đến, hãy ra đón người. Bấy giờ các trinh nữ đều chỗi dậy, sửa soạn đèn của mình. Những cô khờ dại nói với các cô khôn ngoan rằng: “Các chị cho chúng em chút dầu, vì đèn của chúng em đã tắt cả”. Các cô khôn ngoan đáp lại rằng: “E không đủ cho chúng em và các chị, các chị ra (nhà) hàng mà mua thì hơn”. Song khi họ đang đi mua, thì chàng rể đến. Những trinh nữ đã sẵn sàng, thì theo chàng rể cùng vào tiệc cưới, và cửa đóng lại. Sau cùng các trinh nữ kia cũng đến và nói: “Thưa ngài, xin mở cửa cho chúng tôi”. Nhưng người đáp lại: “Ta bảo thật các ngươi, ta không biết các ngươi”. Vậy hãy tỉnh thức, vì các con không biết ngày nào, giờ nào”.

II. SUY NIỆM

Nước Thiên Chúa được ví như bữa tiệc cưới, mà trong đó chỉ những ai có thái độ tỉnh thức sẵn sàng mới có cơ hội được chú rể là Đức Giê-su dẫn vào đồng bàn với Người trong vương quốc vĩnh cửu.

Hình ảnh năm cô khôn năm cô khờ cùng cầm đèn đi đón chàng rể, nhưng khác nhau ở chỗ là cô khôn mang đèn mang thêm dầu, còn cô dại thì mang đèn không dầu, là hình ảnh tiêu biểu cho hai kiểu sống đạo của chúng ta hôm nay. Chúng ta cùng chung một đức tin (là cùng tin có Chúa và Chúa sẽ đến) như ai cũng mang theo đèn, nhưng khác nhau ở chỗ có thực hành đời sống đức tin hay không, hay là tin nơi đầu môi chót lưỡi, còn cuộc sống thì vô thần, tựa như cái đèn rỗng ruột, không còn tỏa sáng mà đã tắt ngấm tối thui từ khi nào.

Về dụ ngôn, chúng ta chỉ biết rằng, phong tục Do-thái tính một ngày bắt đầu từ 6 giờ tối hôm trước và chọn thời gian đầu ngày mới để rước dâu nói lên ý nghĩa việc lập gia đình như là bước vào một khởi đầu mới, còn những chi tiết khác vẫn chưa nhà nghiên cứu lịch sử văn hóa nào đưa ra được câu trả lời. Tuy nhiên, dụ ngôn là một câu chuyện thường nhật và đôi khi giả tạo, người kể thường nhắm tới nội dung chuyển tải ý nghĩa, chứ không nhằm đến mọi chi tiết tỉ mỉ. Vì thế, chúng ta chỉ tìm hiểu sứ điệp mà Chúa Giê-su muốn nói qua dụ ngôn “năm cô khờ năm cô khôn” là: Chúa đến bất ngờ, thái độ sẵn sàng và sự phân định dứt khoát cuối cùng.

Chúa đến bất ngờ: Hình ảnh tiệc cưới diễn ra ban đêm và chú rể đến không báo trước, cho thấy tính bất ngờ của cái chết cá nhân và tính bất ngờ của ngày tận thế. Việc Chúa đến lạ lùng giống như ngày Chúa đưa Israel ra khỏi Ai-cập hay việc Đức Ki-tô phục sinh trong đêm. Thiên Chúa chọn hình ảnh đêm tối để nhấn mạnh đến tính cách đột xuất và nói lên ý nghĩa giải thoát cứu độ đem ánh sáng vào nơi tối tăm. Tiếng hô giữa đêm tối “kìa chàng rể đến” gợi lên tiếng hô cánh chung lay tất cả tạo vật đang mê ngủ phải tỉnh dậy. Chàng rể đứng ở cửa chờ (lúc các cô khờ đi mua dầu đến muộn) để nói thẳng: “Ta không biết các ngươi”. Điều này khẳng định Lời Chúa Giê-su từng quả quyết: “Không phải chỉ kêu “Lạy Chúa! Lạy Chúa!” mà được vào Nước Trời, nhưng chỉ những ai thi hành ý Thiên Chúa mới được vào mà thôi” (Mt 7,22-23; Lc 13,24-25).

Thái độ sống đạo: Hình ảnh năm cô khôn năm cô khờ chỉ ra hai lối sống đạo của chúng ta. Cùng đi đón chàng rể, nhưng kẻ này mang đèn có dầu, kẻ kia mang cái đèn rỗng ruột. Chúng ta cũng thế, cùng “có đạo” và tin chắc chắn sẽ có ngày phải chết, tin có ngày tận thế và tin Chúa Giê-su sẽ quang lâm; nhưng có đức tin (đèn) mới chỉ là điều kiện cần, còn sống đức tin (dầu) nữa mới là điều kiện đủ để được Ơn Cứu Độ. Mang danh có đạo mà không sống đạo thì chỉ là một kẻ hữu danh vô thực và rỗng tuếch, có đèn đức tin đó, nhưng đèn không tỏa sáng mà đã tắt ngấm tự bao giờ. Đừng tưởng mình là người Công giáo mà yên tâm có chỗ trong Nước Thiên Chúa, bởi chỉ những ai tin và hành động theo những gì mình tin qua việc sống trọn bổn phận và thực thi đức ái Ki-tô Giáo mới được hưởng sự sống đời đời.

Một sự phân định dứt khoát: Đó là lúc chương trình của Thiên Chúa được hoàn tất, là ngày mà từng người đối mặt với vấn đề thiết yếu nhất của mình: được cứu độ hay không được cứu độ: “Ai sẽ được đem đi và ai bị bỏ lại”. Lúc này, những người cùng trong một hoàn cảnh, sẽ được đối xử bằng những cách đối nghịch nhau. Trong bối cảnh này, việc phân biệt đối xử giữa họ sẽ được dựa trên việc họ sẵn sàng như thế nào để đón chào Chúa đến. Cũng như mười trinh nữ khi chàng rể đến đón, kẻ vào phòng tiệc người bị từ chối, nói lên một sự phân định dứt khoát. Khi ngày cuối cùng của cuộc đời bất ngờ xảy đến, tự mình không còn cơ hội để chọn lựa nữa, nên ai nấy phải luôn sẵn sàng: Năm cô khôn cũng thiếp đi và họ có thể yên tâm mà ngủ, bởi họ đã cẩn thận chuẩn bị chu đáo là lo sẵn dầu đèn để đốt; còn năm cô khờ dù có tỉnh thức thì chàng rể đến họ vẫn ở “tình trạng ngủ” vì họ không sẵn sàng và không đủ điều kiện. Thật vậy, mọi người chịu trách nhiệm về chính mình, không ai sống đạo thay mình, không ai tin thay mình, không ai yêu mến thay mình và không ai chọn lựa và chuẩn bị thay mình được.

Tóm lại, Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta ý thức về giờ của từng cá nhân mình phải ra trước tòa Chúa. Đó là lúc được phân định dứt khoát và vĩnh viễn, nên không còn cơ hội để lựa chọn về phần rỗi của mình nữa. Vì thế, chúng ta phải luôn tỉnh thức và sẵn sàng, bởi sự lỡ làng trong công ăn việc làm chúng ta còn có thể bắt đầu lại và có thể sửa chữa được. Nhưng sự lỡ làng trong giờ cuối cùng của cuộc đời sẽ không còn cơ hội để làm lại và lúc đó sẽ hư mất đời đời

Lạy Chúa Giê-su, xin cho chúng con biết tỉnh thức trước những dấu chỉ của thời đại, nhận ra Chúa hiện diện trong mọi biến cố của cuộc sống và trong tha nhân; xin cũng giúp chúng con biết giao hòa với Chúa và anh em, để trong ngày chung thẩm, chúng con được Chúa ân thưởng hạnh phúc muôn đời. Amen.

Hiền Lâm

Phong tục cưới hỏi của người Do Thái

“Bấy giờ, Nước Trời sẽ giống như chuyện mười trinh nữ cầm đèn ra đón chú rể… Nửa đêm, có tiếng la lên: ‘Chú rể kia rồi, ra đón đi!’…” (trích từ dụ ngôn mười trinh nữ)

Truyền thống Do Thái, khi chàng trai ‘thích’ một nàng thì chính chàng trai sẽ đến nhà và đặt vấn đề cưới nàng với nhạc phụ tương lai:

(i). ‘chàng’ lập ra một khế ước với ‘nàng’

(ii). ‘chàng’ và ‘nàng’ cùng uống chung chén rượu khế ước

(iii). ‘chàng’ thương thảo [deal – trả giá] với nhạc phụ về ‘sính lễ’ vì ông nhạc sẽ ‘thách cưới’ với giá khủng nhằm bảo đảm rằng ‘chàng rể tương lai’ thật sự nghiêm túc trong việc cưới hỏi ‘con gái rượu’ của mình.

+ Sau khi thống nhất và hoàn tất những công việc trên đây, chàng tuyên bố cùng nàng: “𝐴𝑛ℎ 𝑠𝑒̃ 𝑐ℎ𝑢𝑎̂̉𝑛 𝑏𝑖̣ 𝑚𝑜̣̂𝑡 𝑛𝑜̛𝑖 𝑑𝑎̀𝑛ℎ 𝑐ℎ𝑜 𝑒𝑚” và sau đó ra về chuẩn bị nơi cho đôi tân lang tân nương. Trong thời gian một năm… nếu có người hỏi khi nào đón nàng về dinh thì chàng sẽ trả lời “𝑡𝑜̂𝑖 𝑘ℎ𝑜̂𝑛𝑔 𝑏𝑖𝑒̂́𝑡, 𝑐ℎ𝑖̉ 𝑐𝑜́ 𝑐ℎ𝑎 𝑡𝑜̂𝑖 𝑏𝑖𝑒̂́𝑡”.

‘Chỉ có cha tôi biết’ – người cha chính là người giám sát và phê duyệt nơi mà chàng chuẩn bị, khi nào người cha thông báo OK thì chàng mới tiến hành công việc rước dâu…

+ Đối với ‘nàng’, sau khi ký khế ước thì nàng được gọi là ‘𝑛𝑔𝑢̛𝑜̛̀𝑖 đ𝑢̛𝑜̛̣𝑐 𝑑𝑎̂𝑛𝑔 ℎ𝑖𝑒̂́𝑛’ hoặc ‘𝑛𝑔𝑢̛𝑜̛̀𝑖 đ𝑎̃ đ𝑢̛𝑜̛̣𝑐 𝑚𝑢𝑎’, và nàng sẽ mang mạng che mặt mỗi khi đi ra bên ngoài (tấm mạng che mặt là dấu hiệu rằng cô nàng đã ký khế ước hôn nhân).

Từ ngày ký khế ước, nàng sống ở trạng thái chờ đợi ‘một vụ bắt cóc’ vào một buổi tối nào đó (trong vòng một năm), thường ‘vụ bắt cóc’ xảy ra lúc nửa đêm (hoặc trễ hơn một chút – nhằm tạo sự bất ngờ, sự ngạc nhiên). Nàng chờ đợi chung với các ‘phù dâu’ (là các chị em ruột của mình hoặc bất cứ ai có mong muốn tham dự tiệc cưới), tất cả họ trang bị đèn & dầu … luôn ở trạng thái sẵn sàng đầy dầu vào mỗi đêm.

+ Một đêm khuya nào đó (không được thông báo trước) đoàn rước dâu lặng lẽ đến và họ chỉ hét lên khi đến gần nhà của tân nương. Khi nghe tiếng gào thét đó từ đoàn rước, các cô đốt đèn lên (thường là họ đốt sẵn vì đôi khi không kịp do đoàn rước đã quá gần nhà)… Tân lang cùng bạn bè trong đoàn rước sẽ xông vào trong nhà và ‘chộp’ lấy tất cả các cô đang mang mạng che mặt với chiếc đèn sáng trên tay, đoàn rước sẽ nhanh chóng trở về nhà tân lang (mọi người hiếu kỳ xung quanh xem đoàn đón rước dâu sẽ không biết ai là cô dâu, ai là phù dâu vì các cô này vẫn duy trì mạng che mặt) … Khi đến nhà chú rễ thì bạn bè và các phù dâu sẽ đứng chờ bên ngoài phòng tân hôn cho đến khi tân lang tuyên bố ‘𝐇𝐎𝐀̀𝐍 𝐓𝐀̂́𝐓’ phát ra từ bên trong phòng cưới, khi ấy tiệc cưới sẽ bắt đầu.

(…)

Như đã nêu trên – những ‘phù dâu’ là những người có mong muốn tham gia tiệc cưới, vì vậy họ chuẩn bị sẵn sàng đèn và dầu để tham gia vào đoàn rước và tham dự yến tiệc. Năm cô trinh nữ khôn ngoan với dầu đèn đầy đủ, sẵn sàng, đã theo đoàn rước dâu ngay khi bị chộp… Những ai không sẵn sàng với đèn thắp sáng trên tay sẽ không ‘được’ chộp để cùng tham gia đoàn đưa đón về nhà chú rể.

(…)